Normalliğin Deliliği // Arno Gruen

OKUMA PARÇASI

ÖNSÖZ

Bu kitap, sahip olduğum deneyim ve gözlemlerimin, başka insanların da kendi gerçeklerine daha iyi tutunabilmelerine yardımcı olabileceği beklentisiyle yazıldı. Sevgi adına ölüm ve yıkım yaratan normalliğin deliliğiyle ilgili edindiğim mesleki ve kişisel deneyimlerin bir toplamı.

Çocuğun, kendilik bilincini yitirmeye başlaması bir tür kendine ihanet eylemidir. Bu süreç, anne babasının duygularını artık doğrudan algılayamadığı ve bunun yerine onların kendilerini bizzat nasıl gördüklerine göre kendini konumlandırdığı anda harekete geçer. Anne babanın iktidar gereksinimiyle böylesi bir “uyumlanma”, çocuğun ruhsal yapısında bir yarılmaya yol açar. İç dünyasıyla dış dünya arasındaki karşılıklı bağı kopartır. Böylece edimler ile nedenler arasındaki ilişki ve etkileşim kaybolur. Kendisine boyun eğdiren iktidara eklemlenebilmek için, kendi eylemlerinin sorumluluğunu almanın yerine, tabi olma ve uzlaşmayı seçer. Kişi, kendi iç benliğiyle olan bağını kaybettiyse artık ancak çarpıtılmış bir kendiliğe; dış dünyanın hoşuna gidecek belli davranış ve duygu durumlarına uygun bir görüntüye yaslanabilir. Büründüğü böylesi bir sureti sürdürebilme ihtiyacı ya da belki de mecburiyeti; kişinin kendi algıları, duyguları ve duygudaşlığı adına ne varsa zapt eder. Kendi içine kök salamamak yıkıcı ve kötücül davranışlara kapıyı aralar. İşte bu kitapta anlatılan da budur.

İnsandaki yıkıcılıkla ilk ilgilenen ben değilim. Görülen o ki insan, bütün canlılar arasında yıkmak için yıkan, Finlandiyalı psikanalist Martti Siirala’nın deyimiyle yıkıcılığın amacın kendisi olmuş haline sahip tek tür. Sigmund Freud veya Erich Fromm insandaki yıkıcı yanı, a priori olarak mevcut bir ölüm dürtüsüne ya da anal veya ödipal dönemdeki yanlış gelişmelerden doğan nekrofil eğilimlere bağlar. Bense insanın yıkıcı ve ölümcül eylemlerinin, bir sanrıdan ibaret bir iktidara katılmak uğruna kendine karşı giriştiği ihanetten kaynaklandığına dair birçok gösterge bulduğuma inanıyorum. Ancak bu “ulvi” bir alınyazısından ziyade, bireyin ama az ama çok, bilinçli katıldığı bir süreç. Kişi kendi boyun eğdirilişinde pay sahibi olduğunu bildiğinden, ömür boyu sürecek bir kendinden nefret duygusu oluşur. Böyle bir gelişmenin en dehşet verici yanı, kişiye hayatta olma hissini artık sadece yıkımın veriyor olmasıdır.